GPSR – nowe obowiązki dla przedsiębiorców?

Z dniem 13 grudnia 2024 roku we wszystkich krajach Unii Europejskiej weszło w życie rozporządzenie 2023/988, znane jako GPSR (General Product Safety Regulation). Nowe przepisy, które zastąpiły dyrektywę 2001/95/WE, wprowadzają szereg obowiązków dotyczących bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych. Są to regulacje o szerokim zakresie zastosowania, obejmujące zarówno producentów, importerów, jak i dystrybutorów.

Co zmienia nowe rozporządzenie?

Głównym celem GPSR jest zapewnienie, że wszystkie produkty wprowadzone na rynek UE – zarówno nowe, jak i używane czy odnawiane – spełniają określone standardy bezpieczeństwa. Rozporządzenie uwzględnia również rosnącą cyfryzację oraz zmiany w sposobie sprzedaży, np. na platformach e-commerce. Unijny ustawodawca wyłączył jednak pewne kategorie produktów, takie jak wyroby medyczne, farmaceutyki, żywność, środki ochrony roślin czy antyki.

Kluczowe obowiązki dla producentów, importerów i dystrybutorów

1. Dokumentacja techniczna i analiza ryzyka

Producentów zobowiązano do przeprowadzania szczegółowych analiz ryzyka oraz tworzenia dokumentacji technicznej dla każdego produktu. Muszą one obejmować opis produktu, analizę zagrożeń oraz inne kluczowe informacje dotyczące bezpieczeństwa. Dokumentację należy przechowywać przez 10 lat od momentu wprowadzenia produktu na rynek.

2. Obowiązki importerów

Importowane produkty muszą spełniać wszystkie wymogi GPSR. Importerzy będą odpowiedzialni za sprawdzenie zgodności produktów, prawidłowe oznakowanie oraz przechowywanie dokumentacji technicznej przez dekadę.

3. Wymagania dla dystrybutorów

Dystrybutorzy mają obowiązek zapewnić, że produkty są odpowiednio oznaczone i posiadają wszystkie niezbędne instrukcje oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa. Muszą również monitorować sygnały dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z produktami.

4. Informacje na etykietach

Nowe przepisy nakładają na producentów i importerów obowiązek umieszczania szczegółowych danych kontaktowych na etykietach, w tym adresu elektronicznego. Dotyczy to również produktów sprzedawanych online, gdzie informacje te muszą być widoczne w ofertach. Zgodnie z art. 19 GPSR przedsiębiorca sprzedający na odległość będzie musiał podać także dane identyfikujące producenta – jego imię i nazwisko lub nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz adres pocztowy i elektroniczny, pod którym można się z nim skontaktować. W przypadku gdy producent nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Unii, należy podać imię i nazwisko lub nazwę, adres pocztowy i elektroniczny tzw. osoby odpowiedzialnej. Konieczne będą też informacje umożliwiające identyfikację produktu, w tym jego obraz, rodzaj, a także inne identyfikatory produktu.

Wycofywanie produktów i rekompensaty dla konsumentów

Co istotne, w przypadku wykrycia, że produkt stanowi zagrożenie dla użytkowników, producenci i importerzy będą musieli podjąć działania naprawcze, w tym wycofać produkt z rynku. Konsumenci będą mieli prawo do bezpłatnej naprawy, wymiany lub zwrotu środków za zakupiony produkt. Wszystkie te działania muszą być przeprowadzane szybko i co ważne bez dodatkowych kosztów dla konsumenta.

Kary za niezgodność z regulacjami

Przepisy przewidują surowe sankcje finansowe za ich nieprzestrzeganie. I tak:

• Producenci i importerzy – do 1 miliona złotych za wprowadzenie na rynek produktów niezgodnych z przepisami.
• Dystrybutorzy – do 500 tysięcy złotych za braki w dokumentacji lub oznakowaniu produktów.
• Sprzedawcy online – do 500 tysięcy złotych za uchybienia w obowiązkach informacyjnych.

Według projektu ustawy, która będzie obowiązywać w Polsce, przygotowanej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, organami nadzoru rynku w obszarze ogólnego bezpieczeństwa produktów jest prezes UOKiK oraz wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej.

Jak się przygotować?

W pierwszej kolejności przedsiębiorcy powinni zweryfikować, czy ich produkt podlega pod przepisy GSPR. Jeżeli tak, przedsiębiorcy powinni podjąć niezwłoczne działania w celu dostosowania się do nowych wymogów. Kluczowe kroki obejmują m.in.:

• Weryfikację produktów pod kątem ich zgodności z nowymi przepisami.
• Aktualizację dokumentacji technicznej i oznakowania produktów.
• Opracowanie procedur zarządzania bezpieczeństwem, w tym reagowania na zgłoszenia dotyczące wad produktów.
• Szkolenie personelu w zakresie nowych obowiązków wynikających z GPSR.

Należy mieć także na uwadze to, co w zakresie bezpieczeństwa produktów krajowy ustawodawca przewiduje w nowej polskiej ustawie. Projekt ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest obecnie na etapie konsultacyjnym. Więcej informacji o projekcie można znaleźć na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Podsumowanie

Nowe przepisy dotyczące ogólnego bezpieczeństwa produktów to krok w stronę zwiększenia ochrony konsumentów w Europie. Choć wprowadzenie GPSR wiąże się z dodatkowymi obowiązkami dla przedsiębiorców, jest to również szansa na budowanie zaufania klientów poprzez transparentność i dbałość o bezpieczeństwo oferowanych produktów. Nasza kancelaria oferuje pomoc w dostosowaniu działalności do wymogów rozporządzenia GPSR. Zapewniamy wsparcie w analizie zgodności produktów, opracowaniu dokumentacji, aktualizacji etykiet i przygotowaniu procedur bezpieczeństwa.

Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w tym zakresie, zapraszamy do kontaktu.