Masz urządzenia przesyłowe na Twojej działce w okolicach Elektrowni Kozienice? Możesz mieć prawo do wynagrodzenia.

Wielu właścicieli nieruchomości w okolicach Elektrowni Kozienice od lat korzysta ze swoich działek w przekonaniu, że obecność linii energetycznych, słupów czy innych urządzeń przesyłowych jest naturalną częścią krajobrazu i nie daje podstaw do żadnych roszczeń. Tymczasem w wielu przypadkach prawo to stoi po stronie właściciela gruntu, a ograniczenie prawa własności powinno wiązać się z konkretnym wynagrodzeniem. Mieszkańcy gmin Głowaczów, Kozienice, Magnuszew, Garbatka Letnisko, Gniewoszów, Grabów nad Pilicą, Sieciechów, czy powiatów grójeckiego, radomskiego, garwolińskiego, zwoleńskiego, ryckiego, puławskiego i in. mają prawo wiedzieć, że nie muszą za darmo znosić widoku niechcianej infrastruktury, a mogą żądać z tego tytułu konkretnych korzyści.

Prawo do wynagrodzenia

Jeżeli na Twojej nieruchomości – niezależnie od tego, czy jest to działka rolna, budowlana czy rekreacyjna – znajdują się naziemne lub podziemne urządzenia przesyłowe, takie jak:

• słupy energetyczne, stacje transformatorowe,
• linie wysokiego lub niskiego napięcia,
• gazociągi, rurociągi, wodociągi,
• kable telekomunikacyjne, światłowody,

to przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z Twojego gruntu i jednocześnie ogranicza Twoje prawo własności. Ograniczenie to nie powinno pozostawać bez rekompensaty. Właściciel ma prawo domagać się uregulowania stanu prawnego urządzeń oraz odpowiedniego wynagrodzenia.

Czym jest służebność przesyłu?

Służebność przesyłu to instytucja prawa cywilnego, która pozwala przedsiębiorstwu przesyłowemu korzystać z części prywatnej nieruchomości w zakresie niezbędnym do eksploatacji, konserwacji i naprawy urządzeń przesyłowych.

Co istotne:

• przedsiębiorca przesyłowy nie może odmówić uregulowania służebności,
• w praktyce bardzo często służebność istnieje „faktycznie”,
• właściciel gruntu nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, mimo że jego prawo własności jest realnie ograniczone (np. brak możliwości zabudowy, utrudnienia w użytkowaniu gruntu).

Dlaczego temat jest DZIŚ szczególnie ważny?

Przez wiele lat przedsiębiorcy przesyłowi bronili się przed roszczeniami właścicieli, powołując się na tzw. zasiedzenie służebności, zwłaszcza w przypadku urządzeń wybudowanych jeszcze w czasach PRL. Sytuacja ta uległa istotnej zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 grudnia 2025 r., który zakwestionował dotychczasowe podejście do zasiedzenia służebności przesyłu. Dla właścicieli gruntów oznacza to realny przełom i nowe możliwości dochodzenia swoich praw.

W praktyce może to oznaczać możliwość:

• dochodzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu za lata wstecz,
• uzyskania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu,
• zakwestionowania dotychczasowego, nieuregulowanego stanu prawnego urządzeń przesyłowych.

Na co warto zwrócić uwagę przed podjęciem działań?

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy, ale szczególne znaczenie mają:

• rodzaj urządzeń przesyłowych – najwyższe roszczenia dotyczą zazwyczaj słupów energetycznych oraz gazociągów,
• istnienie lub brak umowy z przedsiębiorstwem przesyłowym, regulującej status linii przesyłowej,
• czy kiedykolwiek wypłacono właścicielowi wynagrodzenie lub odszkodowanie i czy istnieją na to dokumenty,
• plany inwestycyjne właściciela, które są utrudnione lub zablokowane przez istniejące urządzenia.

Jakie roszczenia może mieć właściciel nieruchomości?

W zależności od stanu prawnego i faktycznego, właściciel gruntu może dochodzić m.in.:

• ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem,
• odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu (co do zasady do 6 lat wstecz),
• rekompensaty za spadek wartości nieruchomości spowodowany obecnością urządzeń przesyłowych.

W niektórych przypadkach możliwe jest także wznowienie zakończonego już postępowania sądowego, jednak wymaga to szybkiego działania – termin jest bardzo krótki – trzy miesiące!

Warto zatem pamiętać, że brak działania oznacza utratę potencjalnych środków finansowych.

Sprawy dotyczące służebności przesyłu są złożone i wymagają analizy dokumentów, w tym historii nieruchomości oraz aktualnego orzecznictwa. Zapewniamy pomoc, która obejmuje:

• kompleksową analizę stanu prawnego nieruchomości przez wyspecjalizowanych adwokatów i radców prawnych,
• ocenę opłacalności dochodzenia roszczeń,
• negocjacje z przedsiębiorstwem przesyłowym,
• reprezentację w postępowaniu sądowym, jeśli okaże się to konieczne.

Zapraszamy do lektury innych części Poradnika dot. służebności, przygotowanego przez adwokatów i radców prawnych Kancelarii TURCZA: