Podział majątku wspólnego

Podział majątku po rozwodzie a przedsiębiorstwo prowadzone w ramach JDG

W świetle prawa obowiązującego w Polsce, zasada pełnej swobody działalności gospodarczej jest zagwarantowana w Konstytucji RP. Oznacza to, że każdy z małżonków ma prawo prowadzić działalność gospodarczą w nieograniczonym zakresie. Jednakże, w przypadku rozwodu, pojawiają się istotne kwestie związane z podziałem zgromadzonego majątku w ramach prowadzonej działalności. Podział ten zależy od różnych czynników, w tym od momentu założenia przedsiębiorstwa oraz kształtu wewnętrznych stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami.

kredyty frankowe poznań kancelaria prawna

Zdjęcie pochodzi z freepik.com

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na definicję przedsiębiorstwa zgodnie z art. 551 Kodeksu Cywilnego. Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  • jego nazwę,
  • własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
  • prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
  • wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
  • koncesje, licencje i zezwolenia,
  • patenty i inne prawa własności przemysłowej,
  • majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,
  • tajemnice przedsiębiorstwa,
  • księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Majątek przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie składniki wytworzone w trakcie jego działalności oraz to, co zostało na jego rzecz przekazane.

Zasady podziału majątku przy rozwodzie odnośnie przedsiębiorstwa prowadzonego w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej zależą od momentu jej założenia.

A. DZIAŁALNOŚĆ ZAŁOŻONA PRZED ZAWARCIEM MAŁŻEŃSTWA

Jeśli działalność gospodarcza została założona przed zawarciem związku małżeńskiego, ogólna zasada stanowi, że składniki majątku składające się na przedsiębiorstwo są własnością wyłącznie przedsiębiorcy, czyli tego małżonka, który prowadzi działalność. Posiada on wówczas pełną kontrolę nad tymi składnikami i może nimi dowolnie zarządzać. Tym samym nie podlegają więc one podziałowi majątku po rozwodzie.

Jednakże istnieje pewien wyjątek od tej reguły. Gdy na przedsiębiorstwo zostały wydatki lub nakłady z majątku wspólnego małżonków, wtedy te nakłady podlegają podziałowi. Dotyczy to wszelkich świadczeń, na przykład zakupu wyposażenia biura przedsiębiorstwa czy pokrycia kosztów wynagrodzeń pracowników.

Ważne jest także, że wszelkie zyski osiągnięte z prowadzonej działalności trafiają do majątku wspólnego małżonków i w związku z tym, podlegają one podziałowi po rozwodzie. Innymi słowy, wszystko, co zostało przekazane na rzecz przedsiębiorstwa z majątku wspólnego, stanowi wspólną własność małżonków i podlega podziałowi, natomiast to, co pochodzi z majątku osobistego małżonka prowadzącego działalność, jest jego wyłączną własnością i nie podlega podziałowi.

B. DZIAŁALNOŚĆ ZAŁOŻONA W TRAKCIE TRWANIA MAŁŻEŃSTWA

Jeśli działalność gospodarcza została założona w trakcie trwania małżeństwa, a małżonkowie nie mieli umowy o rozdzielności majątkowej (tzw. intercyzy), to majątek przedsiębiorstwa wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej i stanowi ich wspólną własność. Dotyczy to zarówno sytuacji, w której działalność prowadził tylko jeden małżonek, jak i obydwoje.

W takim przypadku, wszystko to, co zostanie nabyte z zysku osiągniętego z prowadzonej działalności gospodarczej przez jednego z małżonków, staje się częścią majątku wspólnego. Natomiast, jeśli te środki zostaną wykorzystane na cele przedsiębiorstwa, takie jak zakup wyposażenia, stają się one wspólną własnością małżeńską. Oznacza to, że w przypadku rozwodu te składniki podlegają podziałowi.

Należy jednak pamiętać, że formalny właściciel przedsiębiorstwa ma prawo do samodzielnego zarządzania nim. Dopiero w przypadku trudności drugi małżonek może dokonywać koniecznych czynności o charakterze bieżącym.

PODSUMOWANIE

Podsumowując, podział majątku po rozwodzie w kontekście działalności gospodarczej wiąże się z różnymi zasadami w zależności od czasu jej założenia i stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami. Istnieją wyjątki od reguł, a każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy i uwzględnienia konkretnych okoliczności. W przypadku wątpliwości oraz by uniknąć niepotrzebnych komplikacji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie rodzinnym oraz gospodarczym.

Autor:

Aleksandra Tąkiel

Aleksandra Tąkiel

Radca prawny

Email: biznesprawnik@turcza.com.pl
Telefon: +48 61 666 37 60
Mec. Aleksandra Tąkiel specjalizuje się w prawie cywilnym materialnym, procesowym oraz gospodarczym, z szczególnym uwzględnieniem świadczenia pomocy prawnej w zakresie egzekucji należności.

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.