Podział majątku wspólnego

Rozwód a dziedziczenie

Małżonek zmarłego jest osobą, która obok dzieci zmarłego, jest powołany w pierwszej kolejności do spadku. Małżonek dziedziczy majątek wraz z dziećmi w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. A zatem w sytuacji gdy zmarły pozostawił po sobie czwórkę lub więcej dzieci, małżonek zmarłego dziedziczy z mocy ustawy ¼ majątku, natomiast pozostałe dzieci dziedziczą w częściach równych pozostałe ¾ majątku.

kredyty frankowe poznań kancelaria prawna

Zdjęcie pochodzi z freepik.com

Zgodnie z artykułem 932 par. 1 w braku dzieci (lub dalszych zstępnych tj. wnuków, prawnuków etc.) spadkodawcy, powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Należy przy tym pamiętać, że udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi (tj. dziećmi, wnukami, prawnukami etc.) rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. Natomiast w braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

Co istotne, jeżeli przed śmiercią zmarłego zapadło prawomocne orzeczenie o rozwodzie, to w takim wypadku małżonek zmarłego nie jest w ogóle powołany do spadku z mocy ustawy. Natomiast w sytuacji formalnie niezakończonego wyrokiem rozwodowym małżeństwa, jeśli spadkobierca za życia wystąpił o orzeczenie rozwodu z winy współmałżonka, w takim wypadku pozostali spadkobiercy mogą wystąpić do sądu o wyłączenie takiego małżonka od dziedziczenia.

Podkreślenia również wymaga, że analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku zachowku. Słowem wyjaśnienia, zachowek jest to uprawnienie, które ma za zadanie ochronę najbliższych krewnych spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z przepisów ustawy, są to zstępni, małżonek oraz rodzice. Osoby te mogą żądać od osoby powołanej zamiast nich do spadku zapłaty kwoty pieniężnej i jest to pewnego rodzaju substytut spadku, który należałby się im w przypadku dziedziczenia ustawowego (czyli bez sporządzonego testamentu).

Jednakże, podobnie jak w przypadku dziedziczenia ustawowego, jeśli przed śmiercią zmarłego zapadło prawomocne orzeczenie o rozwodzie, w takim wypadku małżonek nie jest uprawniony do zachowku. Natomiast w sytuacji gdy za swojego życia, spadkobierca wystąpił o orzeczenie rozwodu z winy współmałżonka, to pozostali spadkobiercy mogą wystąpić do sądu o wyłączenie takiego małżonka od dziedziczenia.

Należy przy tym pamiętać, że analogiczna sytuacja następuje w przypadku separacji. Jeśli przed śmiercią, spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji z winy swojego małżonka, natomiast pozostali spadkobiercy skutecznie wystąpili do sądu o wyłączenie takiego małżonka od dziedziczenia lub jeśli w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w separacji orzeczonej przez sąd, małżonek spadkodawcy będzie wyłączony zarówno z dziedziczenia ustawowego jak i prawa do dochodzenia zachowku.

Odmiennie kształtuje się sytuacja w przypadku testamentowego dziedziczenia przez małżonka. Jeżeli po wydaniu wyroku o rozwodzie lub w trakcie trwania rozwodu małżonek umrze, a zostawił testament, w którym wskazał swojego małżonka jako spadkobiercę, to co do zasady małżonek dziedziczy ten w całości lub w części zgodnie z treścią testamentu.

Autor:

Jakub Matysiak

Jakub Matysiak

Aplikant radcowski

Email: biznesprawnik@turcza.com.pl

Jakub Matysiak jest specjalistą w zakresie regulacji prawnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i funkcjonowaniem spółek handlowych.

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.